Hưởng ứng Ngày Quốc tế Người cao tuổi 01/10: Hướng tới một quá trình lão hóa lành mạnh, toàn diện và tự chủ

          Ngày 01 tháng 10 hằng năm được Đại hội đồng Liên Hợp Quốc chọn là Ngày Quốc tế Người cao tuổi nhằm nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc chăm sóc, bảo vệ và phát huy vai trò của người cao tuổi trong xã hội.

          Kỷ niệm 35 năm Ngày Quốc tế Người cao tuổi (2026) với chủ đề “Quá trình lão hóa lành mạnh và toàn diện” nhấn mạnh việc chăm sóc toàn diện thể chất lẫn tinh thần, tạo môi trường để người cao tuổi sống vui, sống khỏe và tiếp tục cống hiến. Đây cũng là dịp để mỗi cá nhân, mỗi gia đình và toàn xã hội cùng nhìn nhận lại tư duy về tuổi già. Lão hóa là một quy luật tất yếu của tự nhiên, nhưng “lão hóa lành mạnh” lại là một sự lựa chọn, một quá trình đòi hỏi sự chuẩn bị, ý thức gìn giữ sức khỏe và đặc biệt là sự thay đổi trong cách chúng ta chăm sóc người cao tuổi.

1. “LÃO HÓA LÀNH MẠNH” BẮT ĐẦU BẰNG VIỆC DUY TRÌ SỰ ĐỘC LẬP

          Khi nói đến “lão hóa lành mạnh”, chúng ta thường nghĩ đến việc không có bệnh tật. Nhưng trên thực tế, cốt lõi của tuổi già chất lượng là khả năng duy trì sự tự chủ trong cuộc sống sinh hoạt hằng ngày.

          Để làm được điều đó, chúng ta cần hiểu rõ về cấu trúc cơ thể mình. Về mặt sinh lý học, cơ bắp có thể được hình dung như một “bộ động cơ” thiết yếu giúp cơ thể con người đứng thẳng và duy trì cuộc sống tự lập. Nhờ có cơ, chúng ta có thể tự đứng dậy khỏi ghế, bước lên cầu thang, đi chợ, tắm rửa, mặc quần áo… và quan trọng hơn cả là không phải phụ thuộc vào người khác trong những sinh hoạt hằng ngày.

1. SARCOPENIA – CHỨNG MẤT CƠ Ở NGƯỜI CAO TUỔI LÀ GÌ?

          Một thực tế là khi tuổi ngày càng cao, khối lượng và sức mạnh của hệ cơ có xu hướng suy giảm rõ rệt. Tình trạng mất khối lượng cơ, giảm sức mạnh và kéo theo sự suy giảm khả năng vận động này được y học gọi là Sarcopenia – chứng mất cơ ở người cao tuổi.

Điều đáng chú ý và cũng nguy hiểm nhất là quá trình suy giảm này thường diễn ra một cách âm thầm với những thay đổi rất nhỏ bé, dễ bị bỏ qua như:

• Đi bộ chậm hơn trước.
• Leo vài bậc cầu thang đã thấy mỏi.
• Xách đồ ngày càng khó.
• Đứng lên khỏi ghế phải chống tay.
• Hay mất thăng bằng hoặc vấp ngã.
• Người gầy đi, chân tay nhỏ hơn và cảm giác “không còn sức”.

          Nếu không được can thiệp kịp thời, sự suy giảm âm thầm này sẽ tạo ra một vòng xoắn bệnh lý vô cùng nguy hiểm: Yếu cơ → ngại vận động → mất cơ nhiều hơn → đi lại khó khăn → dễ té ngã → nằm lâu → cơ tiếp tục mất nhanh hơn → ngày càng phụ thuộc.

          III. NHẬN DIỆN THỰC TẾ: CÀNG CAO TUỔI CÀNG CẦN VẬN ĐỘNG

          Để hiện thực hóa mục tiêu “Lão hóa lành mạnh và toàn diện”, chúng ta cần khẳng định một nguyên tắc: Tuổi cao không đồng nghĩa với việc phải ngồi yên một chỗ.

          Việc rèn luyện thể chất ở người cao tuổi không đòi hỏi những bài tập cường độ cao mà chú trọng vào yếu tố tập tập ĐÚNG – ĐỀU – VỪA SỨC – AN TOÀN. Với các bài tập như:

• Đi bộ giúp duy trì sức bền và khả năng di chuyển.
• Tập sức mạnh/kháng lực phù hợp giúp duy trì sức mạnh cơ – ví dụ đứng lên ngồi xuống từ ghế, nâng vật nhẹ hoặc tập với dây kháng lực.
• Tập thăng bằng và sự linh hoạt góp phần giảm nguy cơ té ngã.

          Song song với chế độ vận động, dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng giúp duy trì và tái tạo cơ bắp. Người cao tuổi cần ăn đủ năng lượng và chất đạm, kết hợp chế độ dinh dưỡng phù hợp với bệnh nền, giúp cơ thể có nguyên liệu duy trì cơ bắp. Đồng thời cần chú ý vitamin D, sức khỏe xương, giấc ngủ và kiểm soát tốt các bệnh mạn tính.

Hình ảnh: Sarcopenia – chứng mất cơ ở người cao tuổi

1. THAY ĐỔI TƯ DUY CHĂM SÓC VÀ YÊU THƯƠNG CHA MẸ ĐÚNG CÁCH

          Trong văn hóa truyền thống của người Việt, con cái thường thể hiện sự hiếu thảo bằng cách khuyên cha mẹ “hãy ngồi nghỉ cho khỏe” và làm thay mọi việc trong nhà. Thế nhưng, dưới góc độ khoa học sức khỏe, giúp cha mẹ duy trì khả năng tự làm những việc mà họ còn có thể làm mới là cách giúp họ giữ được sức khỏe, hạn chế đẩy nhanh quá trình teo cơ và mất khả năng tự chủ của người già.       Nếu cha mẹ còn khả năng vận động, hãy động viên các họ:

• Tự đi lại trong khả năng an toàn.
• Tự thực hiện những sinh hoạt cá nhân có thể làm được.
• Đi bộ và vận động hằng ngày.
• Tập sức mạnh phù hợp với tuổi và bệnh lý.
• Ăn uống đủ chất, đặc biệt chú ý tình trạng suy dinh dưỡng.

          Đặc biệt, các thành viên trong gia đình cần theo dõi sức khỏe định kỳ và chủ động đưa người cao tuổi đi khám sớm ngay khi nhận thấy các dấu hiệu suy giảm chức năng như: đi chậm rõ rệt, yếu chân, sút cân, thường xuyên té ngã hoặc ngày càng khó tự đứng lên.      

          Tại Khoa Nội tổng hợp Lão khoa/ Nội thận Cơ xương khớp – Bệnh viện Đa khoa Thái Bình, người bệnh có thể được thăm khám và tư vấn phù hợp về các vấn đề sức khỏe thường gặp ở tuổi cao, từ bệnh lý cơ – xương – khớp, nguy cơ suy yếu, dinh dưỡng đến vận động và phục hồi chức năng theo tình trạng cụ thể.

          Để được tư vấn thông tin chi tiết, các gói khám cũng như cách đặt lịch khám bệnh tại Bệnh viện Đa khoa Thái Bình, quý khách vui lòng liên hệ số HOTLINE:

• Đặt lịch đăng kí khám bệnh: 02273.841.730/ 02273.830.158 hoặc 0868.530.112/ 0377.830.895
• Tư vấn, hướng dẫn: 02273.831.102
• Khoa Nội tổng hợp Lão Khoa: 02273.831.425

PHÒNG CTXH – KHOA NỘI TỔNG HỢP LÃO KHOA